به گزارش معدن نیوز –در هفتههای گذشته شاهد روند رو به رشد نرخ دلار در بازار آزاد بودهایم. باوجودی که سیاستگذاران و مسئولان دولتی تاکید دارند روند رو به رشد نرخ دلار در بازار آزاد را قبول ندارند، بورس کالا در ابلاغیهای جدید نرخ ارز محاسباتی محصولات فلزی را به دلار توافقی تغییر داد. فاصله قیمتی قابلتوجه میان نرخ دلار نیمایی و دلار توافقی و الزام به عرضه ارز صادراتی با ارز نیمایی، موجب میشود تا سودآوری فروش در بازار داخلی بهمراتب بیشتر از بازار صادراتی شود. این اقدام با توجه به محدودیت در تأمین گاز صنایع و باهدف تأمین کسری بازار داخلی اخذ شده است. بااینوجود این احتمال میرود که سیاست یادشده از یکسو به گرانی قابلتوجه کالاهای پایه در بازار داخلی منتهی شود. از سوی دیگر نیز از رغبت صنایع به صادرات بکاهد.
تغییر نرخ ارز محاسباتی بورس کالا
در طول هفته جاری بورس کالا ابلاغیهای را با موضوع نرخ ارز محاسباتی در نرخ پایه محصولات صادر کرد. در این بخشنامه تاکید شده از روز دوشنبه دوازدهم دیماه، برای محصولاتی که نرخ ارز در نرخ پایه آنها محاسبه میشود مانند آلومینیوم، روی، مس، سرب، گروه محصولات پتروشیمی و… عرضهکنندگان میتوانند نرخ پایه خود را بر اساس نرخ دلار نیما (دلار حواله سامانه سنا) تا دلار توافقی (بازار متشکل ارز ایران) محاسبه و اعمال کنند. سیاست یادشده با استقبال فعالان صنعتی، تولیدکنندگان محصولات یادشده و همچنین فعالان بازار سرمایه روبهرو شده است. بااینوجود اجرای سیاست موردبحث میتواند به ناآرامی در بازار فلزات و همچنین گرانی در محصولات نهایی منتهی شود.
با توجه به آنکه صادرکنندگان محصولات معدنی و فلزی موظف شدهاند ۱۰۰ درصد ارز حاصل از صادرات خود را با نرخ نیما بازگردانند، با اجرای سیاست یادشده انتظار میرود که فروش داخلی در مقایسه با صادرات از سوددهی به مراتب بالاتری برخوردار شود.
ممنوعیت خرید شمش فولادی توسط شرکتهای بازرگانی
روند رو به رشد بهای فولاد در بورس کالا و رقابت گستردهای که برای خرید این محصول شکل گرفت، به چالشی جدی بدل شده است. به دنبال محدودیتهای جدی در روند تأمین گاز واحدهای فولادی و بهویژه تولیدکنندگان آهن اسفنجی، شاهد کمبود تولید این محصول در بورس کالا بودیم. بدین ترتیب میزان تقاضا برای خرید محصولات تولیدشده در این زنجیره از میزان تولید آن پیشی گرفت. در چنین شرایطی بورس کالا با هدف برقراری تعادل میان عرضه و تقاضای این محصولات خرید آهن اسفنجی توسط شرکتهای بازرگانی را ممنوع کرد. در هفته جاری نیز بورس کالا طی ابلاغیهای اعلام کرد که از تاریخ دوشنبه پنجم دیماه تا اطلاع ثانوی تنها مشتریانی که از طریق سامانه بهینیاب وزارت صنعت، معدن و تجارت به بورس کالا معرفی میشوند، مجاز به خریداری شمش فولادی (بلوم و بیلت) خواهند بود. بدین ترتیب، شرکتهای بازرگانی تا اطلاع ثانوی مجاز به خرید شمش در بورس کالا نیستند. این سیاست باهدف کنترل و تنظیم بازار فولاد اجرایی میشود و امید میرود بخشی از ناآرامیهای حاکم بر این زنجیره را مرتفع کند.
صادرات خاکهای معدنی بلامانع است
صادرات خاکهای معدنی یکی از موضوعات چالشبرانگیز برای فعالان حوزه معدن بوده است. ممنوعیتهای متعددی پیشروی صادرکنندگان خاکهای معدنی قرار دارد. اما در هفتهای که پشت سر گذاشتیم مدیرکل دفتر صادرات گمرک ایران در نامه به گمرکات سراسر کشور اعلام کرد که صادرات خاکهای معدنی (کنسانترههای آهن، سرب و….) با رعایت موضوع ماده ۲۱ قانون حفاظت از خاک و لیست اعلامی بلامانع است. انتظار میرود با اجرای سیاست موردبحث شاهد گسترش ارزآوری برای اقتصاد کشور باشیم.
محدودیت جدی در تولید سیمان
تأمین انرژی صنایع سیمانی کشور در روزهای اخیر به موضوعی جنجالبرانگیز بدل شد. خبرهایی مبنی بر محدودیت جدی تأمین انرژی این واحدها منتشر و با واکنش مقامات وزارت صنعت، معدن و تجارت روبرو شد. مقامات وزارتخانه تاکید دارند که تمامی واحدهای سیمانی کشور فعال هستند و انرژی موردنیاز آنها با جایگزینی مازوت تأمین میشود. بااینوجود فعالان صنعت سیمان تاکید دارند که فرآیند تأمین مازوت برای این صنایع نیز با دشواریهای متعددی انجام میشود. در چنین شرایطی هزینه تولید سیمان با استفاده از مازوت بهمراتب بالاتر از گاز برآورد میشود. علاوه بر این مقررشده که مصرف برق صنایع سیمانی کشور نیز با محدودیتهایی روبرو شود. چنانچه این محدودیتها اعمال شود شاهد بروز مشکلات جدی در مسیر تولید و تحمیل خسارتهای جدی به صنعتگران خواهیم بود.
بیم و امید در بازار جهانی فلزات
بازار فلزات در سطح جهانی در آستانه تعطیلات کریسمس و سال نو میلادی از رونق چندانی برخوردار نیست. تضعیف شاخص دلار امریکا سیگنالی مثبت برای فلزات پایه به همراه داشت، بااینوجود سیگنالهای منفی حاکم بر این بازار بهمراتب جدیتر هستند. روند رو به رشد همهگیری ویروس کرونا در چین و همچنین سایر کشورها، مهمترین چالشهایی هستند که در روزهای گذشته از شتاب رشد نرخ در بازار فلزات صنعتی کاسته است.
با توجه به آنکه در روزهای پایانی سال ۲۰۲۲ قرار داریم، بسیاری از مؤسسات معتبر بینالمللی اقدام به انتشار گزارشهایی مبنی بر پیشبینی قیمت فلزات در سال آتی کردهاند. انتشار اخبار و پیشبینیهای ناامیدکننده از عملکرد اقتصادی دنیا در سال ۲۰۲۳، خود از رونق بازار فلزات کاسته است.
موسسه وودمکنزی در پیشبینی خود تاکید کرده که فعالیت در حوزه ساختوساز در سال آتی از رونق کافی برخوردار نخواهد بود. رکود در بخش ساختوساز به تضعیف سیگنال تقاضا در بازار فلزات و فولاد منتهی خواهد شد. البته نباید از ذکر این نکته غافل بود که مقامات چینی در هفتههای اخیر حمایتهای خود را از شرکتهای توسعهدهنده املاک در این کشور را افزایش دادهاند. بر همین اساس نیز انتظار میرود این اقدامات حمایتی بخشی از رکود حاکم بر بازار ساختوساز چین را کاهش دهد. در ادامه با توجه بهاحتمال جدی تداوم سیاستهای انقباضی در اقتصادهای بزرگ دنیا، نباید به بهبود شرایط اقتصادی دنیا در کوتاهمدت امید داشت. بدین ترتیب میتوان اینطور ادعا کرد که سال ۲۰۲۳ روزهای درخشانی را برای بازار فلزات رقم نخواهد زد.
